Sài Gòn vẫn trong tim, chỉ là tôi muốn đứng xa hơn một chút

 

Sài Gòn vẫn trong tim, chỉ là tôi muốn đứng xa hơn một chút

(Luật sư Nguyễn Hữu Phước – Công ty luật Phuoc & Partners) 

Tôi thuộc tầng lớp trung lưu đi lên từ một xuất phát điểm khá đơn giản. Tuổi nhỏ ở quê nghèo Cần Giờ, lớn lên với cảm giác thiếu thốn và khát khao học hành, rồi một ngày lên Sài Gòn ở trọ, đi học, đi làm, tự dựng đời mình từng chút. Sài Gòn với tôi từng là giấc mơ rất thật vì ở đó có trường lớp, bạn bè, cơ hội, có những cuộc gặp gỡ mở ra con đường nghề nghiệp, có cảm giác mình đang đứng gần nơi giúp mọi chuyển động diễn ra.

Tôi đã sống nhiều năm theo nhịp đó và Sài Gòn đã dạy tôi nhanh nhẹn, linh hoạt và chịu đựng. Kẹt xe trở thành một dạng thời tiết, bụi bặm thành một phần của bầu không khí và cái ồn ào tạo thành nền âm thanh mặc định. Rồi đến một lúc, tôi cảm thấy Sài Gòn không chỉ nhanh mà còn nặng. Nặng vì thời tiết cực đoan hơn, mưa lớn gặp triều cường, đường ngập, các lịch hẹn bị đảo lộn. Nặng vì đô thị hóa nhanh, công trình xây dựng mới nhiều, xe cộ dày, bụi mịn và tiếng ồn bám vào đời sống hằng ngày. Nặng vì trung tâm quá tải rác thải, những góc phố mất vệ sinh, khói thuốc lá ở nơi công cộng, rồi cả tiếng karaoke như một dạng xâm lấn kéo dài khiến người ta mệt theo một cách rất âm thầm. Nặng vì giá nhà đất ở lõi đô thị ngày càng đắt đỏ, mảng xanh và không gian công cộng không đủ để thở, giá sinh hoạt đắt đỏ, chỗ đậu xe trở thành một bài toán đau đầu khiến nhiều người mệt trước khi kịp vui.

Nhưng tôi cũng hiểu một điều, không phải ai cũng có thể nói câu rời trung tâm một cách nhẹ nhàng vì có những nghề không thể làm từ xa. Có những gia đình không thể tách khỏi trường học, bệnh viện, nơi làm việc ở lõi đô thị. Có những người rời trung tâm không phải vì thích, mà vì bị đẩy ra bởi giá nhà đất. Ngược lại, cũng có những người ở lại trung tâm không phải vì mê nhịp sống đô thị, mà vì đó là cách tối ưu nhất để họ mưu sinh. Tôi kể câu chuyện của mình không phải để biến nó thành lời khuyên chung, mà để nói về một lựa chọn chỉ phù hợp khi mình đã đi qua đủ nhiều giai đoạn của cuộc đời, và có quyền sắp xếp lại đời sống theo ưu tiên của chính mình.

Tôi cũng không nghĩ việc giãn ra vùng ven là một chiếc đũa thần giải quyết mọi vấn đề. Nếu nhiều người có điều kiện cùng rời lõi đô thị, trung tâm vẫn kẹt, ngập và thiếu mảng xanh, còn vùng ven có thể lại trở thành một trung tâm quá tải mới. Nếu đường sá, trường lớp, y tế, xử lý rác, cấp nước, cứu hỏa không theo kịp, cái yên tĩnh của vùng ven sẽ mỏng dần rồi biến thành một phiên bản đông đúc khác. Khi đó, sự dịch chuyển chỉ là đổi địa chỉ chịu đựng, chứ chưa chắc đổi được chất lượng sống.

Cũng có người e ngại rằng sống ở vùng ven rồi vẫn phải chạy xe vào trung tâm làm việc hay hẹn hò, như vậy chỉ chuyển kẹt xe từ đoạn giữa thành phố ra các cửa ngõ, lại tăng quãng đường di chuyển và phát thải. Nỗi e ngại này không vô lý, nên câu chuyện không nằm ở việc đi thật xa mà nằm ở việc đi vừa đủ, ở trong quỹ đạo đô thị, đủ gần các trục kết nối, và biết sắp xếp công việc để giảm số chuyến đi. Khi các tuyến metro, đường vành đai và cao tốc dần hoàn thiện, lựa chọn di chuyển cũng trở nên đa dạng hơn, và khoảng cách sẽ bớt là một bản án, mà trở thành một biến số có thể tính toán được.

Có người còn bảo rằng đô thị thờ ơ thì nơi nào chẳng thờ ơ, ngoại ô cũng có rác, cũng có karaoke, cũng có người vô ý thức. Tôi đồng ý rằng không nơi nào miễn nhiễm nhưng tôi cũng thấy tốc độ sống có ảnh hưởng lớn đến cách người ta đối xử với nhau. Ở trung tâm, ai cũng bận rộn, chạy, giữ năng lượng cho việc của mình, nên nhiều khi sự thờ ơ không phải vì xấu mà vì mệt. Ở vùng ven thì nhịp chậm hơn một chút, sự thân thiện kiểu miền quê còn lại nhiều hơn một chút, nên cảm giác được hàng xóm chào hỏi, được nhìn thấy như một con người cụ thể, giúp mình bớt cảm giác sống giữa đám đông mà vẫn cô đơn. Nó không phải là phép màu, nhưng là một khác biệt tinh tế.

Trong tâm thế như vậy, tôi quyết định rời xa trung tâm về vùng ven thành phố để ở và làm việc từ xa nhiều hơn. Tôi nhấn mạnh chữ vùng ven, vì đây không phải câu chuyện bỏ hết mọi thứ để về miền quê đồng ruộng xa xôi. Tôi vẫn giữ công việc, vẫn vào trung tâm khi cần, vẫn sống giữa những tiện ích hiện đại. Chỉ là tôi chọn một khoảng cách vừa đủ để thành phố bớt ồn trong tai và bớt nặng trong lòng.

Một năm nhìn lại, điều tốt đến nhiều hơn tôi từng nghĩ. Áp lực công việc giảm hẳn vì tôi không còn phải chạy theo những việc không thật sự cần thiết. Thời gian dành cho con cái, họ hàng và vài người bạn chí cốt trở nên trọn vẹn hơn, danh sách bạn bè ngắn lại nhưng sâu hơn. Nhịp sinh hoạt trở về đúng nghĩa của nó, ăn ngủ đúng giờ, bữa ăn giản dị nhưng dễ chịu hơn. Tôi có một mảnh vườn nhỏ trồng rau sạch để ăn. Cảm giác tự tay cắt một ít rau nấu bữa cơm làm mình thấy chủ động và nhẹ người. Tôi có thời gian đọc sách, thiền, chạy bộ hoặc đơn giản là ngồi yên một lúc mà ít bị quấy rầy bởi tiếng ồn bất chợt. Vùng ven yên tĩnh hơn, nhiều mảng xanh hơn để thở và thư giãn, nhiệt độ thường dễ chịu hơn ở những nơi gần kênh rạch, có gió và khoảng trống.

Và ngoại ô bây giờ không còn là nơi thiếu thốn như trước. Tôi vẫn có cửa hàng tiện ích, siêu thị, quán ăn, phòng khám, trường học, điện nước, internet đến tận nhà. Nhiều khu vực vùng ven đã hình thành những đô thị vệ tinh với hệ tiện ích khá đầy đủ, nên đời sống không bị đứt gãy như hình dung cũ. Thêm một lợi thế rất thực dụng là từ vùng ven, việc di chuyển đến các tỉnh thành khác thuận tiện hơn, vì dễ tiếp cận các trục cao tốc và đường vành đai. Những chuyến đi ngắn cuối tuần hoặc công tác liên vùng trở nên chủ động hơn, bớt cảm giác phải xuyên qua lõi đô thị đông đúc để ra cửa ngõ.

Dĩ nhiên, mọi bất tiện vẫn còn nguyên giá trị. An ninh ở một số nơi vùng ven chưa thể bằng trong phố nên tôi vẫn phải chủ động hơn. Dịch vụ công ở một số khu vực có thể chưa đồng đều, bệnh viện lớn, trường chuyên biệt, các nhu cầu rất riêng đôi khi vẫn phải vào trung tâm. Cơ hội công việc và cơ hội gặp gỡ ngẫu nhiên ở lõi đô thị cũng ít hơn nhiều. Tôi chấp nhận những bất tiện đó như một phần chi phí của sự lựa chọn. Và để giảm chi phí, tôi cũng phải tự điều chỉnh, từ việc chọn nơi ở đủ gần hệ thống tiện ích, đủ gần các trục kết nối, đến việc sắp lịch làm việc hợp lý để không biến mình thành người đi lại kiệt sức.

Sau cùng, cảm nhận của tôi vẫn là việc đi hay ở sẽ tùy theo hoàn cảnh, sở thích, công việc, gia đình và ưu tiên của mỗi người tại từng thời điểm. Có giai đoạn ta cần ở trung tâm để học, để làm việc, để mở rộng cơ hội, để sống giữa nhịp sôi động của đô thị nhưng cũng có giai đoạn ta cần lùi ra xa một chút để giữ sức khỏe, thời gian và sự bình an.

Và nếu nhìn ở tầm quản lý vĩ mô, xu hướng giãn dân ra khỏi lõi trung tâm cũng là điều tất yếu mà nhiều đô thị lớn mong muốn, vì đó là cách vừa tiếp tục gia tăng đô thị hóa, vừa nâng cao mức sống dân sinh, lại vừa giảm áp lực cho khu vực trung tâm. Khi người dân có thể sống ở các đô thị vệ tinh với đầy đủ tiện ích, khi metro, vành đai và cao tốc giúp di chuyển thuận tiện, trung tâm sẽ có cơ hội bớt kẹt xe, bớt quá tải hạ tầng, rác, tiếng ồn và những bức bối tích tụ, để tập trung hơn vào chất lượng không gian công cộng, mảng xanh, trải nghiệm đi bộ và các dịch vụ có giá trị cao. Còn vùng ven, nếu được đầu tư bài bản, sẽ không còn là nơi ở tạm, mà trở thành nơi sống thật. Khi đó, rời hay ở trung tâm không còn mang nghĩa trốn chạy mà nó chỉ là chọn cách sống phù hợp với mình trong một thành phố đang tìm cách thở rộng hơn.

Bài viết này của tôi được viết trên cơ sở dựa trên những kiến thức pháp luật mà tôi đã được học cũng như những kinh nghiệm chuyên môn trong nhiều năm qua. Nếu bạn thấy những thông tin chia sẻ của tôi ở trên là hữu ích, xin hãy ủng hộ tôi bằng một cú click chuột vào website này nhé www.phuoc-partner.com. Cám ơn bạn rất nhiều.